تلاش برای وحدت، القأ انشقاق
اصلاح طلبان همواره سعی می كردند در رسیدن به كاندیدای واحد، خود را در وضعیت بهتری در برابر تنوع احتمالی نامزدهای جناح رقیب یعنی اصولگرایان نشان دهند. در این باره معصومه ابتكار (رئیس سازمان محیط زیست دولت اصلاحات) بیان داشت: «بالاخره اصلاح طلبان به اجماع می رسند و بستگی دارد نظر خاتمی برای حضور چه باشد و یقین دارم كه بین خاتمی و كروبی هیچ رقابتی اتفاق نخواهد افتاد. »1 وی در ادامه با اشاره به احتمال كاندیداتوری خاتمی گفت: «بسیاری از اصولگرایان معتدل و بسیاری از اقشار مردم كه حتی گرایش سیاسی ندارند، نسبت به كاندیداتوری خاتمی بسیار امیدوارند، ولی هنوز آمدن ایشان مشخص نیست و این بستگی به تصمیم شخصی شان دارد. خاتمی در حال سبك و سنگین كردن و سنجیدن شرایط كار كردن در آینده است كه چقدر می توان به ایجاد تحولات امیدوار بود. »2
مجید نصیرپور (عضو فراكسیون اقلیت مجلس هشتم) نیز با تأكید بر اجماع اصلاح طلبان گفت: « كروبی و خاتمی دو كاندیدای مطرح اصلاح طلبان هستند و قابل پیش بینی است كه یكی از آنان شانس بیشتری در پیروزی انتخابات دارند و هركدام بیشتر مورد اقبال مردم قرار خواهد گرفت، بحث اجماع اصلاح طلبان است كه در معرفی یك كاندیدای واحد جلوه می كند. » الهه كولایی (نماینده مجلس ششم و عضو شورای مركزی حزب مشاركت) در گفتگو با ایسنا از شواهد موجود در اصلاح طلبان و رسیدن به كاندیدای واحد خبر داد و گفت: «فكر می كنم كه این اتفاق می افتد و جمع اصلاح طلبان به این درك رسیده است كه باید برای پیشبرد اهداف مردم و تأمین خواسته ها و مطالبات آنها به وحدت عمل برسند و شواهد بسیاری دال بر پیشرفت در ارتباط با این مسیر است. »3
سید هادی خامنه ای (رئیس دوره ای شورای هماهنگی جبهه اصلاحات) از تأكید این شورا بر راهبرد اصلی اصلاح طلبان جهت رسیدن به كاندیدای واحد خبر داد. وی بیان داشت: «این احتمال بسیار قوی است كه دو سه گزینه فعلی مطرح اصلاح طلبان از بین یكدیگر، یكی را برگزینند كه در این صورت دیگر نیاز به نظر سنی برطرف خواهد شد. »4 مصطفی تاج زاده (معاون وزیر كشور دولت اصلاحات) نیز در اظهاراتی گفت: « اصلاح طلبان در كلیات هماهنگ هستند. »5 محمد سلامتی (دبیركل ّ سازمان مجاهدین) با تأكید بر ادامه مذاكرات بین همه طیفهای اصلاح طلبان گفت: «با توجه به این كه اصلاح طلبان می خواهند با كاندیدای واحد وارد انتخابات شوند، در همین جهت جلسات خود را ادامه دهند تا به نتیجه مطمئنی برسند. » وی در گفتگو با ایسنا اظهار كرد: «خوشبختانه اصلاح طلبان تا این جا هماهنگ عمل كرده اند و خوب پیش رفته اند و در همین راستا نیز جلسات خود را ادامه می دهند. »6 علی صالح آبادی (عضو شورای عالی حزب همبستگی) با بیان این كه اصلاح طلبان از موقعیت بهتری نسبت به اصولگرایان برخوردارند اظهار داشت: « اصولگرایان با توجه به عملكرد سالهای اخیر خود، پایگاه مردمی را از دست داده اند و مشكل آنها در حال حاضر این است كه چهره دارای مقبولیت مردمی در این جریان حضور ندارد و به همین دلیل آنها در مقطع فعلی سردرگم هستند. »7 در همین رابطه موسوی لاری (وزیر كشور دولت اصلاحات) نیز ضمن تأكید اجماع در میان اصلاح طلبان بیان داشت: «افكار عمومی، عامل نابسامانیهای امروز را جریان اصولگرا می داند، بنابراین ریشه دارهای جریان اصولگرا، دنبال بازسازی خود هستند تا خرج خود را سوا كنند. »8 حسین مرعشی (سخنگوی حزب كارگزاران) با بیان چگونگی فضای انتخاباتی در كشور اظهار داشت: «در كنار تصمیم گیری آقای خاتمی، آقایان موسوی و كروبی و سایر دوستان از افرادی هستند كه در صورت عدم حضور آقای خاتمی آمادگی كاندیداتوری در انتخابات دارند. كه البته با توجه به تأكید همه اصلاح طلبان بر وحدت كامل در نهایت یك نفر كاندیدای جبهه اصلاحات خواهد بود. »9 بسیاری از اصلاح طلبان وضعیت اصولگرایان را نگران كننده توصیف و سعی در القأ طرح عبور از احمدی نژاد نمودند. آنان با اشاره به اختلاف نظر به وجود آمده از پیشنهاد ناطق نوری مبنی بر تشكیل دولت وحدت ملی - كه در گذشته به آن پرداخته شد - سعی نمودند تا این اوضاع را آشفته نشان دهند، به طوری كه كروبی اعلام كرد: « دولت ائتلافی مفیدتر است تا دولت جناحی. »01
اصلاح طلبان با بیان مسائلی چند با هدف القأ انشقاق در بین اصولگرایان و اختلاف آنان برای اجماع بر سر احمدی نژاد چند راهبرد را دنبال نمودند. یكی از راهبردهای آنها القأ نارضایتی اصولگرایان از عملكرد دولت نهم بود. حجه الاسلام سید حسین موسوی تبریزی (دبیر مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم ) با تحلیل وضعیت اصولگرایان بیان كرد: «اكثر اصولگرایان از وضعیت موجود ناراضی هستند و حتی بیشتر از اصلاح طلبان، برای تغییر وضعیت موجود اصرار دارند، چون نمی خواهند مشكلات كنونی جامعه به نام آنها تمام شود. اكثریت اصولگرایان در انتخابات آینده از احمدی نژاد عبور خواهند كرد. »11
اصلاح طلبان در راستای ناكارآمد جلوه دادن دولت نهم، با به میان كشاندن برخی از اصولگرایان منتقد دولت و نسبت دادن آنان به كل ّ اصولگرایان، از اجماع هر دو جناح بر آن اصرار ورزیده و آن را دلیل عدم حمایت از احمدی نژاد در انتخابات دهم دانستند.
حسین مرعشی در این باره گفت: «بیان ناكارآمدی دولت نهم فقط مختص اصلاح طلبان نیست. بلكه اجماع اصلاح طلبان، اصولگرایان و اجماع كارشناسی كشور بر حركت اشتباه در صرف منابع و از بین بردن همه اصول كارشناسی تأكید دارند. »12 آنان به طور وسیع از اختلاف شدید میان اصولگرایان برای رسیدن به اجماع سخن به میان آوردند. حمید قزوینی (عضو شورای مركزی مجمع نیروهای خط امام ) در گفتگو با ایلنا با تأكید بر این كه، یكپارچگی گذشته در جریان اصولگرا وجود ندارد، تصریح كرد: «اجماع در جبهه اصولگرایان سرابی بیش نیست. اختلافات و خط كشی های جریان اصولگرا، در این دوره از انتخابات به مراتب بیش از گذشته شده است. چه خاتمی باشد و چه هركس دیگری باشد، اصولگرایان به اجماع نمی رسند. »13 در همین رابطه عبدالله ناصری (عضو شورای عالی بنیاد باران) ضمن تأكید بر فرو پاشیدگی جبهه اصولگرایان گفت: «چهره های شاخص این جبهه به طور جدّی به این جمع بندی رسیده اند كه باید به غیر از احمدی نژاد سرمایه گذاری كنند. این جبهه آن چنان فرو پاشیده است كه نمی توان گفت آنها تاكتیكی برای خود متصور هستند. »14 ابوالقاسم رئوفیان (عضو شورای مركزی جامعه اسلامی فرهنگیان) نیز بیان داشت: «نمی توان قاطع گفت احمدی نژاد كاندیدای مورد اجماع اصولگرایان است. »15 احمد حكیمی پور (دبیركل ّ حزب اراده ملّت) از اختلاف اصولگرایان خبر داد و تصریح كرد: «آنچه مسلم است اصولگرایان دچار انشقاق و اختلاف هستند و آن انسجامی كه در گذشته داشتند را امروز از دست داده اند و برای انتخابات حداقل دو، سه كاندیدا خواهند داشت. »16
اصلاح طلبان با اشاره به حضور كاندیداهای احتمالی در میان اصولگرایان به چندگانگی در آنان اشاره كرده، با برتر جلوه دادن كاندیدای خود، تصمیم كاندیداهای اصولگرایان را منوط به تصمیم اصلاح طلبان دانستند. به همین منظور غلامحسن امیری (قائم مقام جامعه اسلامی مهندسین) در گفتگو با فارس به بررسی شاخصهای 5 نامزد احتمالی اصولگرا در این تشكل پرداخت و گفت: « احمدی نژاد، قالیباف، پورمحمدی، جهرمی و ولایتی افرادی هستند كه شاخصهای آنان مورد بررسی قرار گرفت. جامعه اسلامی مهندسین در جهت وحدت حداكثری جریان اصولگرا سیاست مشخص خود را دنبال می كنند. »17 حسن بیادی نیز در اظهاراتی گفت: « اصولگرایان با 7 كاندیدا در انتظار تصمیم اصلاح طلبان هستند. »18 در همین راستا داریوش قنبری (نماینده مجلس هشتم) ضمن حمایت از خاتمی گفت: « اصولگرایان می دانند كه اگر خاتمی بیاید در یك انتخابات سالم بیش از بیست میلیون رأی خواهد آورد و گزینه های اصولگرایان شانسی برای شكست او نخواهند داشت. در اردوگاه اصولگرایان اختلاف و چند دستگی شدیدی وجود دارد كه بسیار شدیدتر از چیزی است كه در رسانه ها منعكس می شود. »19



1- آفتاب یزد، 21/8/.1378
2- همان.
3- آفتاب یزد، 3/9/.1387
4- همان، 12/9/.1387
5- همان، 18/8/.1387
6- همان، 25/9/.1387
7- آفتاب یزد، 11/10/.1387
8- آفتاب یزد، 15/10/.1387
9- همان.
10- آفتاب یزد، 22/8/.1387
11- همان، 2/5/.1387
12- همان، 17/2/.1387
13- آفتاب یزد، 26/8/.1387
14- همان، 3/9/.1387
15- همان، 1/10/.1387
16- همان، 23/10/.1387
17- آفتاب یزد، 4/10/.1387
18- همان، 15/10/.1387
19- همان، 28/10/.1387